Η αλήθεια είναι ότι ο Γιώργος Νανούρης δεν χρειάζεται συστάσεις ούτε ιδιαίτερο λόγο για να θέλεις να τον συναντήσεις. Στα πολλά χρόνια που παρακολουθώ θέατρο, είναι εκείνη η περίπτωση ανθρώπου που δεν ψάχνεις καν να δεις ποιο έργο ανεβάζει: όταν η παράσταση φέρει την υπογραφή του, απλώς κλείνεις εισιτήρια.

Φέτος αποφάσισε να μας κάνει γνώστες της ιστορίας μιας γυναίκας, το όνομα της οποίας χρησιμοποιούμε πολύ συχνά, χωρίς όμως να γνωρίζουμε βασικά πράγματα για τη ζωή της και τον ρόλο που έπαιξε — η ίδια και η περιουσία της — στην ιστορία της χώρας μας.

Η «Δούκισσα της Πλακεντίας», με τη Μαρία Κίτσου, είναι για μένα ένα έργο-σταθμός που θα έπρεπε να παίζεται και στα σχολεία. Η παράσταση αποτελεί ένα μάθημα ιστορίας, δοσμένο με άμεσο και ανθρώπινο τρόπο, μέσα από μια καθηλωτική ερμηνεία που φέρνει στην επιφάνεια συναισθήματα και όχι τόσο άγνωστες πληροφορίες.

Η συνάντησή μας έρχεται μετά από αρκετά χρόνια και, εκτός από τα επαγγελματικά του σχέδια και την παράσταση, η χαρά που αισθάνεσαι όταν συναντάς ανθρώπους σαν τον Γιώργο Νανούρη είναι μοναδική. Η απορία μου — και κατ’ επέκταση η πρώτη μου ερώτηση — ήταν γιατί διάλεξε το συγκεκριμένο θέμα για τη φετινή του παράσταση:

«Κάποια στιγμή, τυχαία, καθώς ήμουν στο διαδίκτυο, είδα μπροστά μου μια πληροφορία για τη Δούκισσα της Πλακεντίας και αυτό μου κίνησε την περιέργεια. Αφενός ήθελα να μάθω περισσότερα για εκείνη και, αφετέρου, μου ξύπνησε το αίσθημα ότι πρόκειται για ένα πολύ γνωστό όνομα που χρησιμοποιούμε τόσο συχνά, χωρίς να ξέρουμε σχεδόν τίποτα γι’ αυτό. Όλα ξεκίνησαν σε συνδυασμό με μια πληροφορία που βρήκα για την κόρη της. Η κόρη της πέθανε και, επειδή η Δούκισσα δεν μπορούσε να ζήσει χωρίς αυτήν, την ταρίχευσε και ζούσε δέκα χρόνια μαζί της στο ίδιο σπίτι, μιλώντας της σαν να ήταν ζωντανή. Κάπως έτσι, και με τις πληροφορίες που συνέλεξα, θεώρησα ότι πρέπει με τη σειρά μου να επικοινωνήσω στο κοινό ποια ήταν αυτή η γυναίκα, μιας και μιλάμε για μια μεγάλη ευεργέτιδα της χώρας».

Η επιλογή της αγαπημένης του φίλης, Μαρίας Κίτσου, για τον ρόλο ήταν η πρώτη του σκέψη — και πολύ σωστά, θα επισημάνω, αφού ως θεατής μπορώ μόνο να τη χειροκροτώ ξανά και ξανά. Η Μαρία Κίτσου, στον ρόλο της Δούκισσας, γίνεται το ίδιο το έργο στο σύνολό του. Δεν είναι μόνο η ερμηνεία της· είναι η αφήγηση που καμία άλλη φωνή δεν θα μπορούσε να αποδώσει καλύτερα στη συγκεκριμένη ιστορία.

Οι εναλλαγές καταστάσεων και συναισθημάτων αποτυπώνονται με τον καλύτερο τρόπο μέσα από την εκφραστικότητα και το συναίσθημα της Κίτσου. Όπως ανέφερε και ο ίδιος ο σκηνοθέτης:
«Από την αρχή που σκέφτηκα ότι θα ανεβάσω αυτή την ιστορία, η Μαρία ήταν η επιλογή μου και, ουσιαστικά, την παράσταση τη στήσαμε μαζί. Γι’ αυτό και η παράσταση είναι ένα one-woman show πάνω στη σκηνή και ένα one-man show κάτω από τη σκηνή. Να φανταστείς, δεν είχα ούτε βοηθό. Η Μαρία κι εγώ τα κάναμε όλα μόνοι μας και στο τέλος μπήκαν οι τεχνικοί. Είναι ένα εντελώς δικό μας, προσωπικό, χειροποίητο εγχείρημα».

Ο Γιώργος Νανούρης είναι γνωστός για τα μινιμαλιστικά σκηνικά του και ειδικά για τους μονολόγους του — στους οποίους, θα ήθελα να τονίσω, δεν υπάρχει καλύτερος, τουλάχιστον κατά τη δική μου άποψη. «Η αλήθεια είναι ότι μου αρέσει πολύ να κάνω μονολόγους. Είναι αυτές οι μικρές, χειροποίητες παραστάσεις που φτιάχνω και είναι πολύ προσωπικές. Μου αρέσει πολύ αυτό το είδος, το έχω δουλέψει πολύ και νομίζω ότι πραγματικά μου πηγαίνει. Μετά από πολλές παραστάσεις με πολύ κόσμο και μεγάλες παραγωγές, είχα ανάγκη να κάνω κάτι τόσο προσωπικό, να επιστρέψω στο κέντρο μου. Η καθημερινότητά μου, όσο δουλεύουμε το έργο, είμαστε εγώ και ο εκάστοτε άνθρωπος που παίζει στην παράσταση. Ειδικά με την περίπτωση της Μαρίας, ήταν ένα project μέσα από το οποίο ένιωσα ότι μαθαίνω περισσότερα για μένα και ότι αυτή η συνύπαρξη με βοηθά σε πράγματα που δεν είχα καν σκεφτεί. Οι γυναίκες, από τη φύση τους, έχουν μια τελείως διαφορετική επαφή με το συναίσθημά τους και έναν πιο σύνθετο τρόπο σκέψης από τους άντρες — και αυτό, πάνω στη σκηνή, “γράφει”. Για μένα, το πιο δυνατό κομμάτι της παράστασης, στο οποίο πάντα συγκλονίζομαι, είναι η στιγμή που η Δούκισσα χάνει το παιδί της. Οι γυναίκες μπορούν να εκφράσουν συναισθήματα μέσα από γεμάτα μάτια και βλέπεις τη δύναμή τους· στους άντρες δεν συμβαίνει τόσο συχνά αυτό».

Μιλώντας για προηγούμενες δουλειές του, όπως ο «Αίαντας» και η «Ιφιγένεια εν Ταύροις», που είχε ανέβει στην Επίδαυρο, ανέφερε ότι θα ήθελε να ξαναβρεθεί στον συγκεκριμένο χώρο, αλλά:
«Ναι, θα ήθελα να ξαναπάω στην Επίδαυρο, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός μου. Αν προκύψει η συνθήκη, φυσικά και το θέλω. Πλέον αφήνω τα πράγματα να έρχονται στο μυαλό μου ως ιδέες, χωρίς να έχω σκέψεις όπως ότι θέλω να κάνω αυτό το είδος ή εκείνο ή ότι θέλω να γίνει σε συγκεκριμένο χώρο. Ιδανικά, θα ήθελα να δοκιμάζομαι σε πολλά διαφορετικά πράγματα. Για μένα, το θέατρο και η σκηνοθεσία είναι σαν ένα μεγάλο πείραμα, στο οποίο ανοίγομαι και δουλεύω με διαφορετικά πράγματα και ανθρώπους. Κάθε φορά που δημιουργώ μια νέα παράσταση και καταπιάνομαι με κάτι νέο, σκέφτομαι ότι μου αρέσει που δοκιμάζομαι και ακροβατώ ανάμεσα στα είδη. Για παράδειγμα, τώρα θα ήθελα να κάνω κωμωδία την επόμενη σεζόν και θα ήθελα να παίξω ξανά. Είναι μια ανάγκη που τη νιώθω πολύ έντονα, ενώ παλιότερα δεν ήθελα καθόλου να παίξω. Επειδή αλλάζουμε ως άνθρωποι, θέλω κι εγώ να ακούω τον εαυτό μου και να είμαι πιστός στα θέλω μου».

Κλείνοντας αυτή την όμορφη συνέντευξη, κατέληξα ότι ο Γιώργος Νανούρης, εκτός από ένας από τους πιο καθοριστικούς και σημαντικούς σκηνοθέτες της εποχής μας, είναι και ένας άνθρωπος που δεν τον αγγίζει ο χρόνος σε κανένα επίπεδο. Ακόμα και η ματιά του σε κάθε έργο είναι πάντα κάτι φρέσκο και διαφορετικό. Οι παραστάσεις του αποτελούν μια εμπειρία που ξέρεις ότι, βγαίνοντας, θα τη συζητάς για καιρό και θα ανυπομονείς για την επόμενη που θα ετοιμάσει. Είναι ο «σοφός νέος» που σου φανερώνει ιστορίες μέσα από δρόμους που δεν ήξερες καν ότι υπήρχαν. Μέσα από τις δικές του διαδρομές, προσφέρει και στους θεατές μια διαφορετική οπτική στο θέατρο και στη ζωή.

Φωτογραφίες: Αποστόλης Αναστασόπουλος
Ευχαριστούμε πολύ το ξενοδοχείο The Artist για τη φιλοξενία του

Διάβασε επίσης: Παναγιώτης Γαβρέλας: Ένας φωτεινός άνθρωπος κρυμμένος σε σκοτεινούς ρόλους